ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRERyzyko w obrocie energią
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


RYZYKO W ODCINKACH

"Ryzyko w obrocie energią" to dział edukacyjny prezentujący podstawową wiedzę związaną z wszelkimi aspektami ryzyka jakie może towarzyszyć obrotowi energią.
Redakcja merytoryczna: dr hab. inż. Ignacy Kaliszewski (Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk).

Umowy Terminowe - I Komu To Służy?

Zwrot "I komu to służy?" był w czasach PRL ulubionym zakończeniem doniesień prasowych o nieprawomyślnym zachowaniach niektórych obywateli, które nie służyły sprawie utrwalania realnego socjalizmu. Ta wówczas ośmieszana w prywatnych rozmowach formułka w odniesieniu do umów terminowych stawia w naszym przypadku całkiem poważne pytanie o sens takich umów.

Osoba związana z obrotem energią elektryczną zapytana o sens zawierania umów terminowych wzruszy z pewnością ramionami, w pierwszej chwili nie rozumiejąc pytania. Prawdopodobnie odpowie, że obrót energią elektryczną odbywa się wyłącznie na podstawie umów terminowych. Ta sama osoba zapytana o umowy natychmiastowe, których przedmiotem mogłaby być energia elektryczna wskaże prawdopodobnie (standardowe) umowy terminowe obracane na giełdach energii elektrycznej z krótkim (najczęściej jednodniowym) okresem dostawy. Będzie to zgodne z potocznie stosowanym nazewnictwem lecz niezgodne z podaną wcześniej (Ryzyko w odcinkach, odcinek I - Umowy Terminowe) definicją umowy natychmiastowej. Przypomnijmy odpowiedni fragment: Umowom terminowym przeciwstawiamy te umowy handlowe, w których zasada odroczonego świadczenia nie ma zastosowania. W takich umowach, zwanych umowami z natychmiastowym świadczeniem lub krótko, umowami natychmiastowymi, świadczenie i zapłata za to świadczenie mają miejsce bezzwłocznie po terminie zawarcia umowy. Wynika z powyższego, że z umową natychmiastową na zakup energii elektrycznej możemy mieć do czynienia kupując na przykład ogniwo do latarki lub naładowany akumulator do samochodu (w tym przypadku umowa nie ma formy pisemnej). Pomijając zatem te raczej anegdotyczne przykłady widzimy, że energią elektryczną obracamy zawsze na termin, a co za tym idzie w formie umów terminowych.

Osoba związana z obrotem gazem lub paliwami będzie z pewnością pozbawiona takich wątpliwości. Można bowiem sprzedać cysternę bądź tankowiec z zawartością natychmiast lub umówić się na taką sprzedaż na określony termin. Podobnych wyjaśnień udzieli makler obracający akcjami, czy ogólniej, w papierami wartościowymi: papier wartościowy można kupić natychmiast lub umówić się na przeprowadzenie takiej transakcji w przyszłości zawierając odpowiednią umowę terminową.

Po co jednak zawierać transakcję terminową na odległy termin y kiedy w terminie y można przeprowadzić taką transakcję natychmiast (lub prawie natychmiast, jak w przypadku energii elektrycznej)? Odpowiedź na to pytanie stanowi uzasadnienie celowości cyklu Ryzyko w odcinkach, wszystkich innych publikacji z zakresu umów terminowych (instrumentów pochodnych), oraz działu wiedzy praktycznej i teoretycznej znanego pod nazwą inżynierii finansowej.

Umowy terminowe, poprzez uzgodnioną w nich zapłatę za świadczenie pozawalają ustalać w danej chwili warunki prowadzenia działalności gospodarczej w przyszłości.

W ten sposób uzyskaliśmy odpowiedź na pytanie komu służą lub komu mogą służyć umowy terminowe. Służą one tym, którzy chcą uniknąć sytuacji, że za świadczenie wykonane w przyszłości otrzymają inną (w praktyce chodzi o niższą) zapłatę niż tę, którą przyjmą za podstawę dla zaplanowania działalności gospodarczej. Tak się stanie jeżeli w przyszłości rynek wyceni wartość świadczenia inaczej niż to przyjęto przy planowaniu działalności, czego z góry wykluczyć nie można.

Zawarcie umowy terminowej gwarantuje zatem, że niezależnie od wartości świadczenia w uzgodnionym terminie w przyszłości, zapłata za to świadczenie będzie równa wartości uzgodnionej w umowie.

Zatem uzasadnione jest następujące stwierdzenie.

Umowy terminowe pozwalają eliminować ryzyko konieczności prowadzenia działalności gospodarczej w przyszłości przy przepływach finansowych innych niż zaplanowane. Ryzyko o którym tu mowa nazywamy ryzykiem rynkowym.

/Ignacy Kaliszewski/

zobacz poprzednie odcinki




cire
©2002-2018
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE