ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRERyzyko w obrocie energią
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


RYZYKO W ODCINKACH

"Ryzyko w obrocie energią" to dział edukacyjny prezentujący podstawową wiedzę związaną z wszelkimi aspektami ryzyka jakie może towarzyszyć obrotowi energią.
Redakcja merytoryczna: dr hab. inż. Ignacy Kaliszewski (Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk).

Ryzyko cenowe XX - Obrona spekulacji - pół żartem, pół serio

Kolejny odcinek Ryzyka w odcinkach miał być poświęcony dalszemu ciągowi rozważań o umowach barierowych i zaczynać się od słów "Zawieranie umów terminowych bądź umów opcyjnych jest celem w samym sobie tylko dla ..." po czym miało nastąpić słowo określające tych, którzy spekulują. Chciałem tu użyć lansowanego przeze mnie określenia "spekulator" zamiast powszechnie stosowanego "spekulant", lecz po namyśle doszedłem do wniosku, że konieczne jest parę słów dygresji, zanim będziemy mogli powrócić do zagadnień zasadniczych.

Nie jest to odcinek prima aprilisowy, lecz ton jego jest nieco lżejszy niż pozostałych odcinków. Sprawa jednak nie jest wcale błaha.

Tłumacząc na język polski teksty dotyczące rynku energii używamy formy "regulator" dla angielskiego terminu "regulator", "operator" dla angielskiego terminu "operator", natomiast "spekulant" dla angielskiego terminu "speculator", mając w tym ostatnim przypadku wybór pomiędzy "spekulantem" i "spekulatorem". Słowo "spekulator" razi swoją sztywnością tylko w pierwszym momencie póki nie oswoimy się z nim. Możemy go używać przez analogię do form użycia terminu "regulator", np. tak jak w zdaniu "Regulatorem rynku energii w Polsce jest Urząd Regulacji Energetyki". Możemy napisać "Spekulatorem na rynku jest każdy podmiot, który ...". "Spekulant" brzmi swojsko, ale czy nie jest to określenie raczej pejoratywne? Poniższa tabela przedstawia zebrane ad hoc (nie było moim zamiarem podanie tu wyczerpującej listy) rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone końcówką -ant. Tak się składa, że większość z nich, w moim przekonaniu, rodzi skojarzenia negatywne lub raczej negatywne. Tak też jest ze "spekulantem".

SKOJARZENIA NEGATYWNE BĄDŹ RACZEJ NEGATYWNE
SKOJARZENIA NEGATYWNE - OKREŚLENIA KOLOKWIALNE
aresztant
absztyfikant
asekurant
bajerant
azylant
fatygant
birbant
macant (ten, kto dotyka towar w sklepie)
dewiant
numerant
emigrant
palant
fabrykant
figurant
SKOJARZENIA NEUTRALNE
ignorant
doktorant
imigrant
kursant
kolaborant
laborant
komediant
warant
muzykant
pozorant
praktykant
symulant
wagant

Dlaczego więc "spekulant" a nie "spekulator'? Jest to, jak sądzę, spadek po przeszłości. W czasach gospodarki planowej spekulant był oczywiście postacią negatywną. Nie wiem, kiedy określenie to weszło do języka polskiego (czy funkcjonowało równolegle z terminem "spekulacja" także przed wojną?) ale powszechnie wiadomo, że w tradycji polskiej istniała zawsze niechęć do osób czerpiących dochody z obrotu towarami czy prawami, czyli z handlu. Stan szlachecki handlem się wręcz brzydził. A obecnie z dwóch możliwych form - neutralnego "spekulatora" i pejoratywnego "spekulanta", powszechnie funkcjonuje ta druga.

W dzisiejszej rzeczywistości społeczeństwo rewiduje, prawda - powoli, stosunek do spekulacji. Konsekwencją tego powinna być rewizja naszego stosunku do osób i podmiotów zajmujących się spekulacją.

Odwołajmy się tutaj do słów innych (za Commodity Trading Manual, Chicago Board of Trade, Chicago, 1994).

"Rynki terminowe umożliwiają transfer ryzyka. Stroną pierwotną transferów są podmioty stosujące strategie ubezpieczające. Ponieważ operują one na rynkach natychmiastowych, są narażone na niekorzystne zmiany cen, to znaczy na ryzyko cenowe. To ryzyko jest przejmowane przez spekulatorów działających na rynkach terminowych w nadziei odniesienia korzyści finansowych. ... spekulatorzy przejmują ryzyko cenowe, któremu podlegają producenci, użytkownicy, i posiadacze towarów bądź instrumentów finansowych. Wchodząc w transakcje z podmiotami stosującymi strategie ubezpieczające spekulatorzy tworzą na rynku nową wartość i ograniczają ryzyko cenowe jego uczestników".

Zatem aby odciąć się w przyszłości od negatywnych skojarzeń proponuję używanie odtąd określenia "spekulator". My przynajmniej w dalszych odcinkach Ryzyka w odcinkach będziemy trzymać się tej konwencji.

/Ignacy Kaliszewski/

zobacz poprzednie odcinki




cire
©2002-2018
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE