ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRERyzyko w obrocie energią
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


RYZYKO W ODCINKACH

"Ryzyko w obrocie energią" to dział edukacyjny prezentujący podstawową wiedzę związaną z wszelkimi aspektami ryzyka jakie może towarzyszyć obrotowi energią.
Redakcja merytoryczna: dr hab. inż. Ignacy Kaliszewski (Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk).

Ryzyko Cenowe XIV - Umowy opcyjne: przykłady

Przykład 4. Posłużymy się ponownie sytuację opisaną w przykładzie 1 (por. odcinek 16), tym razem jednak dla zilustrowania działania umów opcyjnych. Wytwórca energii zakładajac uzyskanie w następnym miesięcu przychodu w wysokości 20USD/MWh obawia się spadku ceny energii, chciałby jednak zachować możliwość realizowania przychodu proporcjonalnego do ewentualnego wzrostu ceny energii ponad 20USD/MWh. W takim przypadku może on zawrzeć umowę opcyjną. Przedmiotem umowy będzie zobowięzanie się wytwórcy do sprzedaży energii (świadczenie - dostawa energii) w następnym miesiącu po cenie terminowej (cenie wykonania) 20USD/MWh. Miejsce dostawy - jak poprzednio - stacja rozdzielcza Laufenburg w Szwajcarii.

Skoro wytwórca chce mieć prawo do decydowania o wykonaniu będź nie wykonaniu świadczenia, to zgodnie z definicją podaną w poprzednim rozdziale (rozdział XIII) będzie to opcja sprzedaży. Przypomnijmy tę definicję. "Rozważmy opcję sprzedaży. O realizacji lub o odstępieniu od wykonania świadczenia decyduje strona wykonująca świadczenie." Za to prawo wytwórca musi zapłacić w chwili zawierania umowy stronie przyjmujęcej świadczenie (zapłacić bezwarunkowo!) premię opcyjną. Załóżmy, że w tym konkretnym przypadku wartość premii została uzgodniona przez strony w wysokości 1USD/MWh.

Umowa opcyjna, podobnie jak umowa terminowa, może przewidywać dostawę energii lub rozliczenie różnicy pomiędzy ceną terminową (ceną wykonania) uzgodnioną w umowie opcyjnej a cenę energii elektrycznej na rynku natychmiastowym w terminie wykonania umowy. W tym drugim przypadku, w naszym przykładzie za cenę natychmiastowa zostanie przyjęta wartość indeksu SWEP.

Dzięki zawartej umowie opcyjnej wytwórca ma w każdym przypadku zagwarantowana cenę sprzedaży energii elektrycznej wynoszęcę 20USD/MWh. Jeżeli umowa opcyjna przewiduje dostawę energii będzie to przychód z bezpośredniej sprzedaży. Jeżeli umowa opcyjna nie przewiduje dostawy a jedynie rozliczenie finansowe będzie to skumulowany wynik rozliczenia umowy oraz sprzedaży energii elektrycznej na rynku natychmiastowym. W obu przypadkach jest to dokładna analogia z umowami terminowymi. Jednak w przypadku umowy opcyjnej pojawia się możliwość uzyskania lepszego wyniku niż przychód gwarantowany umowę terminową. W naszym przykładzie taka możliwość pojawia się przy cenie na rynku natychmiastowym wyższej niż 21USD/MWh (20 USD/MWh cena wykonania + 1 USD/MWh premia opcyjna). Załóżmy, na przykład, że cena natychmiastowa w terminie wykonania zawartej przez wytwórcę energii opcji sprzedaży wynosi 25 USD/MWh. Wówczas wytwórca bez wątpienia wykorzysta prawo do odstąpienia wykonania umowy i sprzeda energie na rynku natychmiastowym uzyskujęc w ten sposób przychód w wysokości 24 USD/MWh (25 USD/MWh cena natychmiastowa - 1 USD/MWh premia opcyjna).

__________

W sposób symetryczny będzie rozumował potencjalny nabywca energii elektrycznej obawiajęcy się wzrostu ceny energii w przyszłości ponad planowany przez niego poziom. W takim przypadku nabywca energii może zawrzeć opcję kupna (świadczenie - dostawa energii).

/Ignacy Kaliszewski/

zobacz poprzednie odcinki




cire
©2002-2018
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE